Maatwerk volwassenen

Financiële toelichting
Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe.
 

• Financiële toelichtingen

Budget Vrouwenopvang

De lasten van het budget Vrouwenopvang zijn in 2025 € 359.000 hoger dan vanaf 2026. Dit is grotendeels gelegen in de toegekende incidentele rijksmiddelen die centrumgemeente Nissewaard voor het Toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming (meicirculaire 2022), gedurende 2022 t/m 2025 t.b.v. de ZHE-regio, heeft ontvangen. Hierdoor is het budget in 2025 circa € 280.000 hoger dan vanaf 2026. Daarnaast heeft in de perspectiefnota 2026 een overheveling plaatsgevonden naar 2025 waardoor de incidentele lasten van het budget Vrouwenopvang in 2025 € 75.722 hoger zijn.

Budget Maatschappelijke Opvang
De lasten van het budget Maatschappelijke Opvang zijn in 2025 incidenteel hoger dan vanaf 2026. Dit is grotendeels gelegen in de overheveling naar 2025 conform besloten in de tweede tussenrapportage 2024 ad € 142.737. Hierbij gaat het om de resterende incidentele middelen die centrumgemeente Nissewaard destijds van de rijksoverheid heeft ontvangen vanuit het programma Een (t)huis, een toekomst. Aangezien dit centrumgemeentemiddelen voor de regio Zuid-Hollandse eilanden zijn, zijn deze overgeheveld naar 2025. Aangezien deze middelen destijds door de rijksoverheid zijn toegekend in het kader van het terugdringen van dakloosheid zijn de middelen overgeheveld naar het budget Maatschappelijke Opvang 2025 (ook centrumgemeentemiddelen).

Budget Beschermd Wonen

De lasten van het budget Beschermd Wonen zijn incidenteel in 2025 per saldo lager dan vanaf 2026. Dit komt grotendeels doordat in 2025 reeds de lokale preventiemiddelen vanuit het centrumgemeentebudget Beschermd Wonen aan de ZHE-regiogemeenten waaronder Nissewaard zijn toegekend. Aangezien dit een jaarlijkse beoordeling betreft totdat de landelijke doordecentralisatie beschermd wonen van start gaat (betreft besluit van het Rijk) is dit vanaf 2026 (nog) niet verwerkt in het budget Beschermd Wonen. Hierdoor zijn de lasten van het budget Beschermd wonen in 2025 € 590.000 lager dan vanaf 2026.  
Met de perspectiefnota 2026 heeft een overheveling plaatsgevonden naar 2025 waardoor het budget Beschermd Wonen in 2025 incidenteel € 85.000 meer lasten kent.
De lasten op het budget Beschermd Wonen zijn, vanwege incidentele frictiekosten, in 2026 en 2027 € 71.777 hoger dan in 2025. In de perspectiefnota 2026 zijn deze incidentele frictiekosten, als gevolg van de inkrimping van de formatie centrumtaken, verwerkt. Hiertoe is aan de reserve centrummiddelen in 2026 en 2027 een bedrag ad € 71.777 onttrokken.

Budget Lokale preventie MO

Op het budget lokale preventie MO staan voor 2025 en 2026 incidentele lasten geraamd voor de Hoogwerfsingel 2. Vanuit de 2e vrijval van de reserve centrummiddelen is € 1 miljoen ter beschikking gesteld voor het project Hoogwerfsingel 2. Hiervoor is zowel in 2025 als 2026 een bedrag ad € 500.000 geraamd. Doel is om flexwonen en betaalbare woonunits te realiseren voor onder meer dreigende daklozen die met inzet van sociaal beheer tijdelijk op de Hoogwerfsingel 2 kunnen wonen.

Budget Lokaal Beschermd Thuis

De lasten van het budget Lokaal Beschermd Thuis zijn in 2025 incidenteel hoger dan vanaf 2026. Dit is grotendeels gelegen in de overheveling van incidentele middelen conform besloten in de tweede tussenrapportage 2024. De raad heeft destijds de middelen voor Nissewaard, uit de 2^e vrijval reserve centrummiddelen, ter beschikking gesteld om de maatregelen van het beleidsplan Lokaal Beschermd Thuis te realiseren (excl. de € 1 miljoen voor het project Hoogwerfsingel 2). Deze incidentele middelen zijn onder andere bedoeld voor het verbouwen en inrichten van woon- en opvangvormen en als startimpuls voor de ondersteuning zelf. In 2024 is een bedrag ad € 1.890.178 aan incidentele middelen niet gerealiseerd. In de tweede tussenrapportage 2024 is besloten om hiervan € 1.639.693 over te hevelen naar 2025.
Voor Beschermd Thuis was vanaf 2027 een structurele taakstelling opgenomen omdat de beschikbare middelen dan niet meer kostendekkend zouden zijn voor de uitgaven en er een ‘verdieneffect’ wordt verwacht van het beleid. Aangezien het beleid later wordt gerealiseerd, vindt het ‘verdieneffect’ ook later plaats. Hierom is in de tweede tussenrapportage 2024 besloten om € 250.485 te benutten om de taakstelling Beschermd Thuis naar achteren te schuiven. Dit maakt dat deze taakstelling is bijgesteld. In dit kader geldt in 2028 een taakstelling van € 196.000 en vanaf 2029 een van € 266.000.
In navolging van de overheveling in de tweede tussenrapportage 2024 is het resterende deel ad € 163.000 in de perspectiefnota 2026 overgeheveld naar 2025.
Jaarlijks, totdat de landelijke doordecentralisatie beschermd wonen van start gaat (betreft besluit van het Rijk), wordt beoordeeld of vanuit het centrumgemeentebudget Beschermd Wonen lokale preventiemiddelen aan de ZHE-regiogemeenten waaronder Nissewaard kunnen worden toegekend. Voor het jaar 2025 zijn deze preventiemiddelen reeds toegekend en begroot op het budget Lokaal Beschermd Thuis waardoor de lasten in 2025 € 590.000 hoger zijn dan vanaf 2026.

• Taakstellingen

In het thema maatwerk volwassenen worden de volgende taakstellingen in de begroting gerealiseerd:

Huishoudelijke ondersteuning

De taakstelling huishoudelijke ondersteuning (HO) is in eerdere besluitvorming al deels ingevuld. In de begroting 2026 wordt nogmaals een deel van de taakstelling ingevuld. In het eerste half jaar van 2025 zijn 378 huishoudelijke ondersteuning indicaties gesteld. Het nieuwe normenkader is begin mei in werking getreden. De 378 indicaties hebben een gemiddeld volume van 112,6 minuten HO per week. Dit is een daling van 17,4 minuten per week per inwoner wat leidt tot een structurele besparing van € 189.276

Verhuiskosten Wmo

Deze taakstelling wordt ingevuld door geconstateerde onderbesteding op het budget Begeleiding Wmo.

   In het thema Maatwerk volwassenen zijn de volgende nog openstaande taakstellingen opgenomen.

Hieronder worden de openstaand taakstellingen in het thema maatwerk Volwassenen toegelicht.

Herinvoering Eigen bijdrage Wmo
Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft. Hiervan bedraagt de geraamde opbrengst vanaf 2025 landelijk € 95 miljoen. In plaats daarvan is het de intentie om per 1 januari 2027  opnieuw de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 in te voeren (geraamde opbrengst landelijk € 225 miljoen vanaf 2026).  Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was, met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. In het huidige wetsvoorstel afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor is een wetsvoorstel voorbereid, waarop inmiddels de Raad van State advies heeft uitgebracht. In de meicirculaire 2023 is als gevolg van de voorziene invoering een korting doorgevoerd welke in de meicirculaire 2025 is opgeschoven van 2026 naar 2027. Deze korting is in de begroting als taakstelling opgenomen.

Beleidsplan Beschermd Thuis
Met het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard wil de gemeente Nissewaard haar kwetsbare inwoners ondersteunen bij het vinden of behouden van een thuis. Voor Beschermd Thuis geldt vanaf 2028 een structurele taakstelling omdat de begrote structurele lasten van de op te zetten voorzieningen dan hoger zijn dan het beschikbare budget en er een ‘verdieneffect’ wordt verwacht van het beleid. In dit kader geldt in 2028 een taakstelling van € 196.000 en vanaf 2029 een van € 266.000. Uitgangspunt hierbij is dat door het uitvoeren van het beleidsplan Beschermd Thuis andere lasten van de gemeente Nissewaard voldoende afnemen om dit beleid in de toekomst budgetneutraal te kunnen uitvoeren.

Huishoudelijke hulp
Vanaf 1 mei 2025 wordt geïndiceerd conform het nieuwe normenkader. Toepassing van het nieuwe normenkader 2025 geeft houvast voor ons als gemeente om met professionals en aanbieders eenduidig en resultaatgericht te werken en faciliteert in het keukentafelgesprek met de inwoner om focus te houden op wat de cliënt écht nodig heeft aan huishoudelijke ondersteuning om zelfstandig te kunnen blijven wonen. De nieuwe indicaties laten een daling zien van het aantal geïndiceerde minuten huishoudelijke ondersteuning per week per cliënt. Op basis van het lager gemiddelde volume van deze indicaties kan steeds een deel van de bezuiniging worden gerealiseerd. Zo is in de begroting een structureel bedrag ingeboekt van € 189.000 voor een besparing van 17,4 minuten per week op basis van de nieuwe indicaties in het eerste half haar van 2025.  Om de nog openstaande taakstelling te kunnen realiseren wordt verwacht dat de toekomstige nieuwe indicaties ook uitkomen op een lager gemiddeld geïndiceerd bedrag. Dit wordt de komende tijd gemonitord. Daarnaast wordt vol ingezet op het onderzoek naar het inzetten van een was service als algemene voorziening. Bij navraag bij andere gemeenten is de was service een beproefde methode om een besparing te behalen. Zodra meer duidelijk is over de financiële gevolgen voor de gemeente Nissewaard zal over de uitvoering en de te verwachten besparing worden geadviseerd.

Collectief vervoer

Voor het collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV) richt de inspanning zich in eerste instantie op het meer tegengaan van oneigenlijk gebruik en alternatieven te onderzoeken zoals ziekenvervoer en vervoer uit de Wet langdurige zorg. Hiermee wordt reeds een besparing van € 250.000 gerealiseerd. Bekeken wordt of hierdoor ook de resterende € 60.000 kan worden gerealiseerd, of dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.