Algemeen | Beleidsmatige samenvatting

Beleidsmatige samenvatting

Samen bouwen we op Nissewaard

Inleiding
Voor u ligt de laatste begroting 2026 van deze raadsperiode. Waar de voorjaarsnota eerder dit jaar vooruitblikte en ons wees op zowel kansen als onzekerheden, vormt deze begroting de concrete vertaling van keuzes en afspraken voor het komende jaar.

Sluitende begroting, maar blijvende onzekerheid
De onzekerheid over onze gemeentefinanciën, mede veroorzaakt door het wisselende Rijksbeleid, blijft bestaan en zal ook in deze begroting doorklinken. Dankzij de inzet van de VNG en de gezamenlijke lobby is er voor de komende twee jaar tijdelijk verlichting gekomen, maar het Rijk heeft nog altijd geen structurele oplossing geboden. Het zogenoemde ravijnjaar ligt nu in 2028. Daarmee blijft het voor gemeenten van groot belang om de lobby richting Den Haag vol kracht voort te zetten.

In tegenstelling tot de begroting 2025 zijn voor 2026 geen aanvullende bezuinigingsmaatregelen nodig. We kunnen de begroting voor volgend jaar sluitend presenteren. Dit komt niet alleen door de verlichting vanuit het Rijk, maar ook door de scherpe keuzes die raad en college in goede samenwerking hebben gemaakt bij de begroting 2025. Deze eerder vastgestelde bezuinigingsmaatregelen zijn echter wel een voorwaarde, die ervoor zorgt dat inkomsten en uitgaven in balans blijven. Dat geeft ruimte om te blijven investeren in de gemeente en de afspraken uit het coalitieakkoord af te ronden, zonder dat een nieuw omvangrijk pakket aan ombuigingen noodzakelijk is.

Tegelijkertijd maakt het college zich zorgen over 2028 en de jaren daarna: vanaf dat moment lopen de tekorten weer fors op, zolang het Rijk geen structurele oplossing biedt. Wat het college betreft vormt dit nieuwe perspectief echter geen aanleiding om nu alvast een omvangrijk bezuinigingstraject te starten. Het is belangrijk om te voorkomen dat er besluiten worden genomen die achteraf wellicht niet nodig blijken. Mochten aanvullende maatregelen toch noodzakelijk zijn, dan is dat een vraagstuk waarover in de nieuwe bestuursperiode een weloverwogen afweging gemaakt kan worden.

Blijven investeren
Tegelijkertijd staan we als gemeente voor grote en blijvende uitdagingen. De voorjaarsnota schetste al de New Town-problematiek die zich steeds sterker aandient: een dalende sociaal-economische ontwikkeling, afnemende woonattractiviteit en toenemende vraagstukken rond leefbaarheid en veiligheid in de oudste wijken van onze gemeente. Deze wijken bereiken massaal hun houdbaarheidsdatum en vragen om een stevige vervangingsopgave. Dat is een opgave die wij niet uit de weg kunnen en willen gaan. Tegelijkertijd vraagt deze problematiek blijvende aandacht bij het Rijk. Het college vindt dat het Rijk een verantwoordelijkheid heeft richting de Newtowns en wil een vervolg op de eerder gesloten Regiodeal Groeikernen, zodat structurele steun en middelen beschikbaar komen om deze wijken toekomstbestendig te maken.

Daarnaast vragen thema’s als duurzaamheid, bereikbaarheid en toekomstbestendigheid om doorzettingskracht en blijvende investeringen. Juist in financieel onzekere tijden willen wij samen met u, onze inwoners en ondernemers, bouwen aan onze mooie gemeente: een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon – en werkgemeente in 2040. In het laatste jaar van deze bestuursperiode willen we dan met veel energie ook de ingezette koers met kracht voortzetten. We maken af waarmee we begonnen zijn.

Trots op resultaten – stevig fundament voor de toekomst
Deze begroting is de laatste in de huidige collegeperiode. Daarmee sluiten we een periode af waarin het college, samen met de raad, belangrijke stappen heeft gezet. Het college is trots op wat in deze periode, ondanks financiële en maatschappelijke uitdagingen, is bereikt. Met deze begroting ronden wij het werk uit het coalitieakkoord af en leggen we een stevige basis voor de volgende bestuursperiode. Samen met raad, inwoners en ondernemers zetten wij de schouders eronder: Samen bouwen op Nissewaard!

Bestuur en dienstverlening
Burgerzaken
De inwoners van Nissewaard kunnen bij Burgerzaken terecht voor veel producten, zoals het vernieuwen van reisdocumenten en rijbewijzen, uittreksels aanvragen, een geboorte aangeven of een nieuw adres doorgeven. Steeds meer producten kunnen via het digitale loket worden aangevraagd. Persoonlijk contact met de gemeente blijft mogelijk of is zelfs noodzakelijk als voor een aanvraag de identiteit van de aanvrager dient te worden vastgesteld.
In 2026 zetten we verder in op het verbeteren van de basisregistratie personen (BRP), een primaire taak van de gemeente als beheerder van de BRP. Binnen die taak valt ook het opsporen en voorkomen van identiteits- en adresfraude. Een integrale aanpak van de adresonderzoeken met ketenpartners is hierbij het uitgangspunt. Ook zal in 2026 gewerkt worden aan het optimaliseren van processen van Burgerzaken.

Digitale dienstverlening
In 2026 richten we ons op het verder verbeteren van de digitale dienstverlening. We zorgen ervoor dat openbare informatie, bekendmakingen en datagegevens voor algemeen gebruik makkelijker te vinden is op de website. Begrijpelijke taal op B1-niveau wordt steeds meer de standaard, zodat informatie voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is. We blijven inwoners helpen als het digitaal niet lukt.

Organisatieontwikkeling en aantrekkelijk werkgeverschap
Flexibel, integraal en toekomstgericht (FIT). Dat willen we als gemeentelijke organisatie zijn. Dat móeten we als gemeentelijke organisatie zijn. Dat vraagt de complexe omgeving waarin we werken en de opgaven waarvoor we staan. Dit vraagt van onze medewerkers om daar flexibel en adaptief op in te kunnen spelen. We geven uitvoering aan ons uitvoeringsplan FIT waarbij we in 2026 het onderwerp talentontwikkeling centraal stellen om samenwerken te bevorderen. Daarnaast zetten we in op procesgericht werken. Een werkwijze waarmee we onder meer ook de taakstelling op de organisatie willen realiseren, én ondertussen goede dienstverlening blijven houden en het beleid goed blijven uitvoeren

De wereld wordt steeds complexer en daarmee ook de opgaven waar we als gemeentelijke organisatie mee te maken krijgen. De arbeidsmarkt staat de komende jaren in het teken van krapte, toenemende flexibiliteit en de opkomst van technologische ontwikkelingen en AI. De juiste ‘fit’ tussen de medewerker en werkgever is dus van groot belang. Het strategisch personeelsbeleid met de centrale thema’s “Werven en Boeien”, “Leren en Ontwikkelen” en “Gezond en in Balans” is ondersteunend voor het behalen van de organisatiedoelstellingen.
We evalueren en verbeteren we onze P&O-processen en systemen om ervoor te zorgen dat we de best mogelijke ondersteuning bieden aan onze medewerkers en de organisatie als geheel.

Daarnaast werken we in 2026 verder aan de doelstelling om het inhuren van extern personeel te verminderen. Hierbij gaat het om het verlagen van het percentage inhuur ten opzichte van de totale formatie. Deze opdracht is een ambitieuze opgave in een schaarse arbeidsmarkt waar het steeds moeilijker wordt om medewerkers met vakspecialistische kennis te werven en binden.

Schoon, heel en veilig
Vervangingsopgave
De openbare ruimte is het visitekaartje van Nissewaard. Ze vormt de publieke verblijfs- en ontmoetingsplek, bepaalt de leef- en woonomgeving en draagt bij aan de algemene gezondheid, sociale veiligheid en welzijn. Wij vinden het belangrijk hierin te blijven investeren, waarbij de verbinding wordt gezocht met duurzaamheid en ecologie. De grootste uitdaging waar we nog steeds voor staan is het herstraten van de jaren negentig wijken en de reconstructies van de eerste wijken uit de groeikernperiode. Dit vraagt om een integrale beheeraanpak en vertaalt zich de komende jaren in grote reconstructies in wijken. Door te werken aan de vervangingsopgave blijven de onderhoudskosten op de lange termijn beperkt.

In 2026 komt de focus met name te liggen op het voorbereiden van grote onderhoudsprojecten en vervangingen vanuit het uitvoeringsplan 2026 – 2035. In dit uitvoeringsplan zijn vervangingen en groot onderhoud opgenomen van onder andere wegen, bruggen, openbare verlichting, beschoeiingen, verkeersinstallaties, duikers, groen en speelplaatsen. De marktomstandigheden zorgen er wel voor dat toegekende budgetten en investeringskredieten onder druk staan. Mede daarom zal in 2026 ook verder gewerkt gaan worden aan een plan voor een financieel toekomstbestendig beheer voor Nissewaard.

Accommodaties en parkeren
Het behalen van de gemeentelijke beleidsdoelstellingen en het geven van inhoud aan wettelijke verplichtingen op het gebied van huisvesting van maatschappelijke organisaties zijn belangrijke opgaven voor de gemeente.

Vanaf 2030 moet volgens de internationale doelstellingen een CO₂-reductie van 55% zijn bereikt, met het streven om in 2050 volledig CO₂-neutraal te zijn. Hiervoor zijn en worden in Nissewaard een aantal verduurzamingsmaatregelen genomen die uiteenlopen van het installeren van zonnepanelen, de vervanging van verlichting door LED, het installeren van warmtepompen, het volgen van de Erkende Maatregelen Lijst rijksoverheid tot de installatie van zonnecollectoren. Een belangrijke stap in de verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is de combinatie van verduurzamingsmaatregelen met het meerjaren onderhoudsplan. Hierdoor pakken we verduurzaming en planmatig onderhoud integraal op. Hier wordt de komende jaren aan gewerkt.

Het optimaliseren van vraag en aanbod van huisvesting moet leiden tot het vergroten van een efficiëntere inzet van het beschikbare vastgoed en de daarbij noodzakelijke financiële instandhoudingsmiddelen. Een aandachtspunt voor Vastgoed blijft de aansluiting bij de ontwikkelingen van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP).

In 2025 is gestart met de voorbereiding van een aantal omvangrijke projecten, die naar verwachting in 2026 worden uitgevoerd. Het gaat hier om de trouwlocatie aan het Koningin Julianaplein, sporthal De Drenkwaard in Zuidland, de sportcomplexen van voetbalverenigingen VV Spijkenisse en VV Hekelingen, MFC De Akkers, het oude gemeentehuis aan de Gemeenlandsedijk Abbenbroek en een locatie van Voorne Putten Werkt op Halfweg.

De afgelopen jaren is geïnvesteerd in gastvrij parkeren. In 2026 wordt het P+R terrein metrostation Spijkenisse centrum opgeleverd. Daarnaast worden mogelijkheden voor uitbreiding van de truckparking onderzocht in samenwerking met de provincie. Het verduurzamen van de parkeergarages door LED-verlichting aan te brengen gaat verder in 2026.

Veiligheid
In een veilige gemeente is het prettig en aangenaam wonen en werken. Nissewaard mag zich een veilige gemeente noemen, waarbij het veiligheidsniveau de afgelopen jaren is toegenomen. Niettemin doen zich incidenten voor op het gebied van criminaliteit en overlast, hetgeen kan bijdragen aan gevoelens van onveiligheid. In het geval van misstanden treedt de gemeente daadkrachtig op en zet zij, in samenwerking met haar partners, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten in.

Gezamenlijk met vaste veiligheidspartners wordt continu gewerkt aan het vergroten van de veiligheid in Nissewaard. Het vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vormt hiervoor de basis en geeft richting aan de inspanningen van de gemeente voor een veilige woon- en leefomgeving. Binnen dit kader wordt uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan van het Integraal Veiligheidsplan, hetgeen een adaptief en lerend proces is dat in samenwerking met interne en externe partners wordt opgepakt.

De bestrijding van jeugdoverlast en het voorkomen van jeugdcriminaliteit vormen belangrijke speerpunten binnen het veiligheidsbeleid. De samenwerking tussen het team Openbare Orde en Veiligheid, de jeugdboa’s, de politie en overige partners is hierbij van cruciaal belang.
Het thema Zorg en Veiligheid krijgt de komende periode verdere invulling en wordt verder verankerd binnen de organisatie. Na de vaststelling van het beleidskader en het handelingskader wordt gewerkt aan de optimalisatie van diverse processen, met als doel het realiseren van vroegtijdige en betekenisvolle interventies bij complexe, domein overstijgende casuïstiek.

De aanpak van ondermijning richt zich onder meer op het vergroten van bewustwording bij bedrijven, instellingen, woningcorporaties en inwoners van Nissewaard. We werken zowel preventief als repressief. In nauwe samenwerking met onder andere het RIEC en de politie wordt gewerkt aan het bestrijden van ondermijnende criminaliteit. De implementatie van de Wet Bibob zal hierbij een belangrijke bijdrage leveren.

De financiële bijdrage aan de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond zal de komende jaren aanzienlijk toenemen, conform de gemaakte afspraken over de nieuwe financieringssystematiek. Het Algemeen Bestuur zal hierover het gesprek aangaan met de Veiligheidsregio om te komen tot een passende invulling binnen de begroting voor 2025/2026.

De inzet van horecastewards in Spijkenisse heeft aantoonbaar bijgedragen aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel in de omgeving. Om deze reden blijven de horecastewards in de weekenden aanwezig in en rondom de horecagebieden. Hun voornaamste taken bestaan uit het aanspreken van personen die overlast veroorzaken, het voorkomen van vechtpartijen, het verlenen van eerste hulp en de samenwerking met het basisteam van de politie in Nissewaard.

Voor het cameratoezicht is de gemeente bezig met het vinden van een andere oplossing. Hiervoor wordt een aanbesteding gestart, waarin het live uitkijken wordt meegenomen. Het is niet uitgesloten dat dit voor extra kosten zorgt. Dit wordt dan in de tussenrapportage (turap) verwerkt. Tot die tijd wordt gebruik gemaakt van de diensten van de gemeente Rotterdam.

Duurzaam ontwikkelen en wonen
Ontwikkelen en wonen
Nissewaard heeft te maken met sociaaleconomische, maatschappelijke, ruimtelijke en infrastructurele vraagstukken die op elkaar inwerken. De ambitie van het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is het worden van een aantrekkelijke stad, waar het plezierig is om te wonen, te werken, te ontmoeten en te recreëren. Tegelijkertijd is er volop aandacht om de kernen in haar landschappelijke omgeving vitaal en krachtig te houden. Door in samenhang te werken aan meer gedifferentieerd wonen, het versterken van de economie en het onderwijs, het verbeteren van de (interne) bereikbaarheid en meer gebruik te maken van het groen wordt een impuls gegeven aan de gewenste ontwikkeling van Nissewaard.

Nissewaard, en Spijkenisse in het bijzonder als ex-groeikern, heeft een meer gebalanceerde en diverse woningvoorraad nodig. Hierdoor kunnen huidige inwoners doorstromen binnen Nissewaard en zijn we aantrekkelijk voor starters en nieuwe doelgroepen. Er wordt ingezet op meer geschikte huisvesting voor ouderen en op specifieke (betaalbare) woningsegmenten. Op verschillende plekken worden woningen toegevoegd, zoals: transformatie van bestaande panden naar woningen voor jongeren, eerst en vooral in het stadscentrum. Er komt nieuwbouw in de directe omgeving van Metro-busstation Centrum en onderzocht wordt wat de ontwikkelmogelijkheden zijn voor het huidige Spijkenisse Medisch Centrum en het naastgelegen parkeerterrein. Met de plannen Vredehofstraat en Nieuw Zuid wordt de zuidelijke rand van het Centrum versterkt. Om tot realisatie van kenmerkende initiatieven zoals Haven Noord en de ontwikkelingen nabij Metro-busstation Centrum te komen is er aansluiting bij provinciale- en Rijksinstrumenten. Tevens wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de wijken De Hoek, Waterland, De Akkers en is er de gebiedsontwikkeling Noord, beginnend met de verbouw van het kantoorgebouw aan de Hoogwerfsingel tot wonen. Wonen is meer dan alleen gebouwen neerzetten. Het vergroenen van de omgeving en het gebruikmaken van voorzieningen zoals het park in het centrum dragen bij aan de ontmoeting en het verblijfsklimaat wat de leefbaarheid versterkt. De economische belangen worden benadrukt door het versterken van het kernwinkelgebied, het toevoegen van gemengde functies van wonen en werken in gebiedsontwikkelingen en het met de ondernemers beter benutten en mogelijk uitbreiden van de bedrijventerreinen. Hiermee wordt de balans van wonen en werken, ook in relatie tot het havengebied versterkt.

Wij beseffen dat we deze uitdagingen niet alleen aankunnen en zijn ons zeer bewust van onze omgeving waarin de bouw- en energiekosten en de inflatie de initiatieven onder druk hebben gezet. Daarnaast verandert de samenleving in een razendsnel tempo en verwachten onze inwoners en partners dat de overheid duidelijk is en betrouwbare informatie ter beschikking stelt. Wij willen dat initiatiefnemers en inwoners zich serieus genomen voelen omdat wij hen actief betrekken bij (de voorbereiding van) besluiten en goed op de hoogte zijn van wat er speelt in de samenleving. We moedigen waardevolle, creatieve en innovatieve ideeën uit de samenleving aan, omdat deze bijdragen aan wat goed is voor Nissewaard voor nu en op langere termijn.

Aanvullend op het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is gewerkt aan een ontwikkelperspectief Vitale Kernen. Het ontwikkelperspectief Vitale Kernen richt zich met name op de manier waarop de kernen vitaal kunnen zijn en blijven. Complexe ruimtelijke ontwikkelingen in de kleine kernen worden - met gebruik van de methodiek van Nissewaard naar 2040 - integraal en gebiedsgericht opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn de woningbouwontwikkelingen in Heenvliet, Zuidland, Abbenbroek en Simonshaven. Er is tevens aandacht voor het landelijk gebied waar naast natuur ruimte is voor een toekomstbestendige landbouw. Het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 en het ontwikkelperspectief Vitale kernen vormen gezamenlijk een basis voor de Omgevingsvisie.

Duurzaamheid
Nissewaard heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Dit draagt bij aan een leefbare, toekomstbestendige gemeente.
Het helpt inwoners in hun bestaanszekerheid door bijvoorbeeld voorspelbare en betaalbare uitgaven aan energie, beheerste klimaatrisico’s voor woningen en toekomstbestendige banen in nieuwe circulaire bedrijfsmodellen. Wij werken aan het uitvoeren van wettelijke- en gesubsidieerde taken van het klimaatakkoord, het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie en het Rijk en aan het scheppen van de randvoorwaarden en de ijkpunten om tot een leefbare en toekomstbestendige gemeente te komen.

We zetten ons in om lokaal duurzame energie op te wekken op daarvoor geschikte daken. In (delen van) de wijken De Hoek en Akkers-Vogelenzang geven we uitvoering aan de vastgestelde warmteprocesplannen. In de kernen Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek werken we, samen met de bewoners en ondernemers, aan het onderzoeken van de mogelijkheden om in de toekomst over te stappen op een duurzaam alternatief voor aardgas. Ook blijven we energiebesparing in woningen en gebouwen stimuleren, onder andere door de inzet van energiecoaches, het uitvoeren van het actieplan Energiearmoede en het uitvoeren van het Nationale Isolatieprogramma.
Wij implementeren principes zoals water en bodem sturend. En onderzoeken we hoe Nissewaard een toekomstbestendig watersysteem kan realiseren. Ook helpen we met het Actieplan Groene Tuinen onze inwoners om hun eigen tuinen te vergroenen. Verder werken we met de bedrijven en bedrijventerreinen verder aan de Green deal op het bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering. En onderzoeken we de mogelijkheden om een Circulair Centrum op te bouwen.

Om uitvoering te geven aan deze taken ontvangt de gemeente Nissewaard middelen vanuit het Rijk die bestemd zijn om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Deze middelen zijn specifiek bedoeld voor de thema’s energietransitie en circulair en mogen alleen ingezet worden voor personele kosten en niet voor projecten, onderzoeks- of werkbudget. Daarnaast is het vinden van geschikt personeel een blijvende uitdaging. De gemeente wordt door het rijk niet voorzien in de uitvoeringslasten voor de uitvoering van de taken vanuit het Deltaprogramma/Deltaplan Klimaatadaptatie. De gemeente wordt wel geacht dat zij klimaatadaptieve maatregelen zoveel mogelijk koppelt aan bestaande nieuwbouwprojecten en herstructureringsprojecten.

Omgevingswet
De implementatie van de Omgevingswet blijft een ontdekkingsreis, waarbij de inmiddels opgedane ervaringen hebben geleerd dat het idee dat door de komst van de Omgevingswet het werk “eenvoudig beter” is geworden toch wel achterhaald blijkt te zijn. Het blijft complexe materie die afhankelijk is van de juiste juridische kaders om op de juiste manier integraler te kunnen werken. In 2026 blijven we werken aan het interne proces, maar ook aan het verder vorm geven aan participatie en het adviesrecht voor de raad. Daarnaast staan zowel de werkzaamheden voor een nieuw omgevingsplan als de werkzaamheden voor een nieuw VTH-beleid op de rol. In het nieuwe VTH-beleid wordt meteen rekening gehouden met de kwaliteitscriteria 3.0. Deze zijn opgenomen in de Omgevingswet en hebben daarmee een wettelijke grondslag. Deze kwaliteitscriteria kunnen ertoe leiden dat de kritieke massa van de organisatie belast met de uitvoering van deze taken opnieuw bezien moet gaan worden.

Bereikbaarheid
Om prettig te kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren, is een goede bereikbaarheid van groot belang. Maar Nissewaard ligt op een eiland en dat zorgt regelmatig voor (nieuwe) uitdagingen. Naast aandacht voor de externe ontsluiting van Nissewaard zijn er ook lokale opgaven die aandacht vragen. Zoals verkeersveiligheid, fietsgebruik en openbaar vervoer.
Bij regionaal wegonderhoud en renovaties van bruggen en tunnels wordt aandacht gevraagd voor maatregelen bij de wegbeheerders (Provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat). Daarbij wordt bijzondere aandacht gevraagd voor de bereikbaarheid van de hulpdiensten en communicatie over deze werkzaamheden.
Wij willen het openbaar vervoer behouden en versterken. We zetten in op behoud van weekendmetro en de BOB-bus. De OV-ontsluiting van de kernen zal laagdrempeliger worden doordat lijn 107 volgens een vaste dienstregeling gaat rijden. We realiseren goede fietsverbindingen en anticiperen op toenemende drukte op fietspaden. Op hoofdroutes voor de fiets worden fietsvoorzieningen zoveel mogelijk in zogenaamd rood asfalt aangelegd. Iedereen moet veilig kunnen deelnemen aan het verkeer. Bij herinrichting of nieuwbouw wordt daarom, waar passend en wenselijk, een 30km/uur-regime gerealiseerd.

Ondernemen en ontspannen
Ontwikkelingen centrum en bedrijventerrein
De ontwikkelingen in het stadscentrum van Spijkenisse hebben de afgelopen jaren geleid tot meer woningen en een significante afname van de leegstand in de detailhandel. Deze resultaten laten zien dat de ingezette koers werkt. Tegelijkertijd blijft het centrum een dynamisch gebied dat vraagt om blijvende aandacht. In lijn met het in 2024 geactualiseerde Koersdocument blijven we samen met vastgoedeigenaren en de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) gericht werken aan een compact, aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum.

We bouwen aan een centrum dat ruimte biedt aan meer dan alleen winkels. Een centrum waar functies als horeca, cultuur, maatschappelijke voorzieningen en detailhandel elkaar versterken en zorgen voor dynamiek en verblijfskwaliteit. De verbouwing van het Centrum voor de Kunsten, samen met de aanleg van de Spijkse Trap als verbindende route tussen het Uitplein en de Nieuwstraat, is hiervan een goed voorbeeld. De transformatie van De Diamant naar een woonfunctie kent enige vertraging, maar blijft een belangrijk onderdeel binnen de bredere gebiedsontwikkeling. De ambitie om het ‘rondje dorp’ te herstellen – via een doorsteek van de Kopspijker naar het Havenplein – blijft onverminderd bestaan. De termijn voor het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst met de betrokken marktpartijen is verlengd tot eind 2025. In de tussentijd wordt gewerkt aan een haalbare businesscase. De verbetering van de uitstraling van het centrum blijft een belangrijk aandachtspunt. Het gevelfonds heeft al zichtbare resultaten opgeleverd op de Voorstraat en krijgt in 2026 een vervolg. Ook onderzoeken we de mogelijkheden van het toepassen van gevelgroen, het verbeteren en verfraaien van de entree van de Stadhuisparkeergarage en het creëren van meer zitgelegenheden, zodat het centrum uitnodigt tot langer verblijf. Bij voldoende steun start per 1 januari 2026 een nieuwe BIZ-periode van vijf jaar. Daarmee zetten we samen met ondernemers de ingezette koers voort.

We zetten in op het versterken van de economische structuur en het profiel en op het efficiënter ruimtegebruik op onze bedrijventerreinen. Voor het economisch profiel sluiten we aan bij o.a. het concept Service Valley, zoals beschreven in het rapport Economische Visie Nissewaard (Kuipers, januari 2020) en het Handelingsperspectief bedrijventerreinen (AT Osborne, oktober 2022). In 2026 wordt verder onderzocht waar een uitbreiding van het bedrijventerrein kan plaatsvinden waarmee op termijn extra werkgelegenheid kan worden gerealiseerd.

In 2026 blijven we onze ondernemers de service verlenen via het ondernemersloket.
In 2023 is het traject gestart voor het beter benutten van de bedrijventerreinen, te beginnen met bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering. Vele gesprekken met ondernemers zijn gevoerd, waarmee inzicht is verkregen in de (on)mogelijkheden om al dan niet op termijn het bedrijventerrein intensiever te gaan benutten. De leegstand op Halfweg-Molenwatering is laag, waardoor er op korte termijn weinig kansen zijn. Aandacht voor Beter Benutten blijft nodig om in de verdere toekomst kansen te kunnen verzilveren. Voor de verplichte compensatie van het te transformeren bedrijventerrein Haven-Noord worden de plannen verder uitgewerkt voor een (kleine) uitbreiding ten westen van Halfweg-Molenwatering. In 2026 komt deze uitbreiding na het doorlopen van de verschillende vergunningstrajecten in de uitvoeringsfase.

De hoop is dat in 2025 door de participanten is gekozen voor het verlengen van de BIZ bedrijventerrein-Halfweg Molenwatering en BIZ Stadscentrum Spijkenisse. Deze zijn dan weer voor 5 jaar verlengd tot en met 2030 waarbij we de nauwe samenwerking tussen de gemeente en de BIZ-besturen kunnen voortzetten. In 2026 zal de formele besluitvormingsprocedure inclusief draagvlakmeting worden doorlopen voor de BIZ Winkelcentrum Akkerhof.

In 2022 is er een Green Deal tot stand gekomen tussen BIZ Halfweg-Molenwatering en gemeente Nissewaard waar doelen en intenties ten aanzien van de verduurzaming van het bedrijventerrein in zijn vastgelegd. Deze Green Deal loopt in 2025 af en de resultaten van de herhaalmeting naar de KPI’s tonen aan dat er positieve resultaten worden geboekt. Het voornemen is om deze Green Deal per jan 2026 met 5 jaar te verlengen parallel aan de verenging van de BIZ. Momenteel wordt onderzocht welke actiepunten onderdeel moeten uitmaken van de nieuwe Green Deal om de in 2022 gestelde doelen voor 2030 te realiseren. Er is met name extra aandacht nodig voor de opwek van groene energie om daarmee de negatieve effecten van bijvoorbeeld netcongestie het hoofd te bieden. Momenteel loopt er een onderzoek naar de ontwikkeling van een EnergyHub op bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering. Het onderzoek richt zich met name op de mogelijkheden voor bedrijven om onderling slim energie uit te wisselen en daarmee de vraag op het elektra-netwerk en te verlagen en de netcongestie op te lossen waardoor ondernemers hun bedrijfsvoeringen weer kunnen uitbreiden. Of dit zal resulteren in één overkoepelende energie coöperatie (geïnitieerd door de BIZ) of in meerdere energie coöperaties (per energy hub) hangt mede af van de regelgeving die op korte termijn wordt aangepast. Met de ontwikkeling van het circulaire centrum op de het terrein van Reinis willen we meer grip krijgen op afvalstromen en restproducten om vervolgens te onderzoeken of deze stromen hergebruikt kunnen worden als product in een nieuw bedrijfsproces.

Recreatie
Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en natuurbeleving van het gebied. In samenwerking met diverse partijen zetten we in op deze ontwikkelkansen van het Bernissegebied. Samen met de verschillende partijen maken we het Bernissegebied meer bekender en beleefbaar. Daarnaast blijven we inzetten op het versterken van de natuurwaarden en de recreatieve functies.
Het bosgebied in de Bernisse wordt gevitaliseerd en verder uitgebreid. Met oog voor de recreatieve functies. In de Uitwaayer wordt verder gewerkt aan de bosopgave met daarbij de versterking dan wel optimalisatie van recreatieve functies. De mountainbikeroute wordt verder geüpgraded. Ook werken we samen met de gemeenten in de Zuid-Hollandse Delta om de natuur- en recreatieve waarden rondom het Haringvliet te versterken. En participeren we in het Leaderprogramma.
Samen met gemeente Voorne aan Zee worden de mogelijkheden onderzocht om te komen tot een optimale organisatie van het recreatieschap Voorne-Putten. De effecten hiervan zullen in 2026 duidelijk worden. Daarbij speelt de onzekere bijdrage van de provincie voor het beheer een belangrijke rol. Eventueel zullen verdergaande maatregelen getroffen moeten worden om de gebieden zo goed mogelijk te kunnen blijven beheren.

Sport
Bewegen is goed voor je. Het houdt ons fysiek, mentaal en sociaal gezond. Cijfers laten zien dat we enerzijds goed bezig zijn en beschikken over een mooi sportkapitaal, maar anderzijds nog wat te doen hebben. Het is belangrijk om onze sportieve inzet te koppelen aan bestaande opgaven en op die manier gericht te kunnen werken aan een gezonder en gelukkiger Nissewaard.
We blijven ons inzetten om de algemene sportdeelname te verhogen. Onze focus ligt daarbij op jeugd en kwetsbare inwoners. Het versterken van het aanbod van sport- en beweegvoorzieningen in de buitenruimte draagt hieraan bij. Met verenigingsondersteuning werken we aan een gezond verenigingsleven. Voldoende en kwalitatief goede sportfaciliteiten dragen ook bij aan het sportplezier. Met ons Lokale Sportakkoord II werken we vanuit een netwerk van maatschappelijke organisaties met een sporthart samen aan een sportieve stad waarin iedereen mee kan doen. Al onze inzet heeft geleid tot een nominatie voor sportgemeente van het jaar 2025-2026.

Kunst en cultuur
Kunst en cultuur zijn van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en de wijken en vanwege de kansen op ontwikkeling en ontplooiing voor inwoners door middel van cultuureducatie en -participatie. We blijven cultuurparticipatie en -educatie stimuleren middels het voortzetten van de ondersteuning van culturele organisaties en initiatieven. Talentontwikkeling blijft daarbij een speerpunt. We werken aan goed beheer en onderhoud van kunst in de openbare ruimte waarbij wij zoveel mogelijk het onderhoud bekostigen vanuit bestaande budgetten. Door de dit jaar te realiseren uitbreiding van Theater De Stoep en het Centrum voor de Kunsten wordt het aanbod voor onze inwoners groter en meer divers.

Evenementen
Evenementen horen bij een gemeente en zijn van grote waarde. Het brengt inwoners samen en geeft ze een gevoel van verbondenheid. Voor de organisatie van de vijf grote evenementen (Spijkenisse Festival, Koningsdag, Vliegerfestival, Beleef Bernisse en de Sinterklaasintocht) is een Europese aanbesteding uitgeschreven. De gemeente blijft eigenaar van de evenementen en heeft derhalve de laatste stem als het gaat om programmering van de evenementen.

Leren, participeren en ondersteunen
Toekomstbestendig Sociaal Domein
We blijven de lijnen van het Integraal Beleidskader hanteren, als een kompas dat ons richting geeft naar toekomstbestendigheid. In de Ontwikkelagenda staan vervolgens de concrete doelen, resultaten en inspanningen voor het sociaal domein. In 2026 zullen we een nieuwe agenda opstellen, mede op basis van het nieuwe coalitieakkoord, waarbij we het Integraal Beleidskader als uitgangspunt nemen. In dit beleidskader staat:

dat we onze inwoners vanuit een positief mensbeeld en vanuit vertrouwen bejegenen;
dat we kijken naar de in te zetten ondersteuning vanuit drie leidende principes (pijlers), te weten normaliseren, signaleren en integreren;
dat we sturen op het maximaliseren van het maatschappelijke rendement op de langere termijn;
dat we bovenstaande altijd bezien in het licht van drie grote opgaven, te weten ‘behouden en herstellen van bestaanszekerheid’, ‘bevorderen van kansengelijkheid voor kinderen en

volwassenen’ en ‘ondersteunen en faciliteren van inwoners om zelfstandig te kunnen wonen’.

Samenleving
Een sterke samenleving draait om actieve inwoners, sociale netwerken, ontmoetingsplekken en vitale verenigingen. Zij vormen de basis voor onderlinge betrokkenheid en welzijn. Professionele organisaties ondersteunen en versterken deze inzet, zodat een omgeving ontstaat die bijdraagt aan gezondheid, ontwikkeling en participatie.

Het team Preventie & Welzijn speelt hierin een belangrijke rol. Met de High Five-methodiek worden inwoners, scholen, verenigingen en bedrijven verbonden rond vijf thema’s: bewegen, duurzaamheid, ontwikkeling, sociaal en maatschappelijk. Zo ontstaat een lokaal netwerk waarin initiatieven worden gestimuleerd en samenwerking centraal staat. Een mooi voorbeeld hiervan is het naschools aanbod voor basisschoolkinderen.

We willen dat iedereen naar vermogen kan meedoen, ongeacht achtergrond of beperkingen. Waar nodig is er passende ondersteuning beschikbaar. De komende periode gaan we aan de slag met de volgende thema’s:

Vergroten van eigen regie en samenredzaamheid door in te zetten op de sociale basis
Bewustwordingscampagnes vanuit Thuis in Nissewaard
Gezonde leefstijl stimuleren vanuit Gezonde Generatie 2040
Bevorderen van sociale inclusie (inclusie agenda)
Versterken van samenwerking tussen formele en informele netwerken
Ketenaanpakken Kansrijke Start, Welzijn op Recept en Valpreventie
Stimuleren van een beweegvriendelijke leefomgeving
Uitvoering geven aan de agenda’s Mantelzorg, Elkaar Waard en Plan ontmoeten
Doorontwikkeling van High Five straten
Uitvoeren van pilots met kernpunten De Akkers en Sterrenpunt
Ondersteuning van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties

Hiermee bouwen we aan een samenleving waarin iedereen meetelt en bijdraagt. Hiervoor benutten we onder andere middelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA).

Wmo
Gezien de demografische samenstelling van Nissewaard ligt een toename van het aantal Wmo-gebruikers in de lijn der verwachting. Daarom focussen we ons op het verwijzen van inwoners naar alternatieven voor de Wmo-ondersteuning, denk aan onze algemeen toegankelijke voorzieningen(basisaanbod). We verscherpen de toekenningscriteria tot ondersteuning vanuit de Wmo op basis van zelfredzaamheid en het vergroten daarvan. Zelf- en samenredzaamheid van de inwoners is hier een onderdeel van. Dit heeft een preventieve werking en kan ondersteunend zijn aan de zorg vanuit de Wmo. Ook de in 2025 ontwikkelde maatregelen voor de voorzieningen huishoudelijke hulp en collectief vervoer, dragen bij aan het toekomstbestendig houden van Wmo-ondersteuning.

Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie
We werken verder aan de realisatie van de opgaven uit de Woonzorgvisie 2023-2040. In 2025 zijn binnen het Uitvoeringsprogramma gelegenheidscoalities geformeerd om de opgaven rondom wonen met zorg aan te gaan. Voorbeelden van projecten waar we in 2026 samen met partners aan werken, zijn het realiseren van flexwonen voor dak- en thuisloze Nissewaarders, de preventieketen voor (dreigend) dakloze gezinnen en extramurale woonvormen in corporatiewoningen. In het kader van de ouder wordende samenleving gaan we de in 2025 gestarte pilot Hier!Thuis verder uitrollen. Hierbij bieden we wonen, welzijn en zorg op één plek aan en dragen we zorg voor een passende woonomgeving voor kwetsbare ouderen met een zorgbehoefte.

Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang,
regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling
Vanaf 2026 werken we met de andere drie gemeenten op de Zuid-Hollandse Eilanden vanuit een nieuwe samenwerkingsovereenkomst in een vernieuwd zorglandschap. Er zijn meer verschillende producten gebaseerd op hoe klanten zich door het zorglandschap bewegen en op preventie van instroom en duurzame uitstroom. 2026 staat in het teken van het consolideren en verankeren van dit alles in werkafspraken, systemen, werkwijze en processen. Ook de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling staat in het teken van versterken en bestendigen. Met de regiogemeenten en ketenpartners werken we samen aan het versterken van de lokale teams, inzet van ervaringsdeskundigen, de opvang van en hulpverlening aan plegers van huiselijk geweld, de aanpak van seksueel geweld en het verbeteren van de doorstroom in de vrouwenopvang en de plegeropvang.

Jeugdzorg
In Nissewaard staan we voor een grote uitdaging in de jeugdzorg. De kosten voor jeugdhulp blijven landelijk stijgen. Dit zien we ook in de jeugdhulpregio Rijnmond en lokaal in Nissewaard. Landelijk heeft het ministerie van VWS daarom de Hervormingsagenda Jeugd ingezet. Dit is een maatregelenpakket om te zorgen dat de meest kwetsbare kinderen hulp kunnen blijven ontvangen en de kosten gaan dalen. In de regio Rijnmond en in Nissewaard zetten we ons in 2026 in om deze maatregelen door te voeren en de beoogde besparingen te bereiken. Regionaal doen we dat met de regionale bestuursopdracht (RBOK). Lokaal doen we dat met de Taskforce Jeugd die ook in 2026 actief zal blijven.

Met de gemeenten in de regio Rijnmond is via de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) een regionale bestuursopdracht (RBOK) uitgezet om de financiën te beteugelen. Hiervoor is een pakket van 50 maatregelen vastgesteld om de groei te remmen en daarmee de kosten te beheersen. In 2024 is gestart met het uitvoeren van deze maatregelen. Een beperkt deel van de taakstelling RBOK kan per 2026 worden ingevuld. Op basis van een evaluatie van de RBOK zijn maatregelen geclusterd en vereenvoudigd waardoor het aantal maatregelen is teruggebracht naar 21.

Lokaal heeft de Taskforce Jeugd inmiddels gezorgd voor meer grip op de beheersbaarheid van de kosten van lokaal ingekochte jeugdhulp. We blijven ook in 2026 transformeren en alert op het beperken van uitgaven. De verwachting is dat de inspanningen van de Taskforce vooral een positief effect hebben op de verwijzingen naar de jeugdhulp door de gemeente. Toch verwachten we geen sterke vermindering van de kosten van jeugdhulp in 2026, omdat de gemeente weinig invloed heeft op de verwijzingen die via de huisartsen, de gecertificeerde instellingen en medisch specialisten verlopen. De volgende stap is om ook hier verandering in te krijgen.

Daarnaast gaan we het basisaanbod optimaliseren door meer collectieve groepstrainingen, de doorontwikkeling van functies als schoolmaatschappelijk werk en de samenwerking met het onderwijs. We zetten in op een stevig lokaal team dat aansluit bij de Hervormingsagenda Jeugd, maar ook een breder verband zoals het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord. En we werken aan de doorontwikkeling van de Daginvulling Jeugd, waar de kinderdagcentra onderdeel van zijn.

Onderwijs
We voeren onze wettelijke taken uit op het gebied van onder andere leerplicht, kinderopvang, leerlingenvervoer, het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en de koppeling tussen onderwijs en jeugdhulp.

We willen de uitvoering van de wettelijke taken verbeteren door te investeren in de samenwerking met het onderwijs. De in 2025 gezamenlijk opgestelde ambities vertalen we naar een gezamenlijk actieplan waarbij onder andere aandacht is voor thuiszitters en de zorgstructuur. In 2026 zal het plan worden vastgesteld en voeren we de eerste acties uit. Dit is een vervolg op het afwegingskader jeugdhulp en passend onderwijs dat we in 2025 implementeerden. In 2026 evalueren we deze samenwerking.

Ook blijven we inzetten op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden en gelijke kansen. We zijn als gemeente dan ook opnieuw aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie voor de periode 2025-2027. Het Rijk heeft besloten te bezuinigen op de SPUK Onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Hierdoor zal de uitkering per 2026 met tien procent worden verlaagd. In 2026 kan dit worden opgevangen met de OAB-reserve. In 2025 en 2026 zullen de consequenties worden uitgewerkt en uitgevoerd.

Een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt vergroot de kans op het verkrijgen van passend werk, zodat leren loont. In 2025 hebben we het aantal voortijdig schoolverlaters (VSV’ers) sterk kunnen verlagen. In 2026 willen we deze lijn voortzetten en blijvend investeren in deze doelgroep.

Daarnaast volgt de inbedding van de Wet van school naar duurzaam werk. Met deze nieuwe wet zal de doelgroep VSV wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar. Daardoor kunnen we jongvolwassenen langer ondersteunen in hun zoektocht naar duurzaam werk. Hiervoor sluiten we aan op de Participatiewet en werken we samen met de andere gemeenten binnen de Zuid-Hollandse Eilanden.

Onderwijshuisvesting
Nissewaard werkt samen met het onderwijs aan een grote vervangingsopgave met betrekking tot de onderwijshuisvesting, vooral in het primair onderwijs. Niet alleen vanwege de ouderdom van de bestaande gebouwen, maar ook vanwege de toenemende ruimtevraag door groei van het aantal leerlingen. Voor het primair onderwijs hebben we samen met de vijf schoolbesturen een nieuw Integraal Huisvestingsplan opgesteld (IHP 2023-2042 Primair onderwijs), met een financiële doorkijk naar de komende twintig jaar. Voor de lopende raadsperiode is door de gemeenteraad extra budget beschikbaar gesteld om een goede start te kunnen maken met deze grote opgave. Dit extra budget is bedoeld voor de investeringen tot en met 2026.

Voor het voortgezet onderwijs lopen er twee concrete nieuwbouwprojecten vanuit het huidige IHP voortgezet onderwijs (2018), dat zijn MY college en de Penta mavo. Een herijking van dit IHP is onlangs opgestart met de drie schoolbesturen Galilei, CVO en Yulius Onderwijs.

Voor de nog te realiseren grotere nieuwbouw- en renovatieprojecten van schoolgebouwen (zowel primair als voortgezet onderwijs) is integraliteit in relatie tot (geplande) gebiedsontwikkelingen in de verschillende wijken het uitgangspunt. Hierbij wordt met name de verbinding gezocht met andere maatschappelijke partners in de wijk en met het programma Nissewaard naar 2040. Zo zijn er plannen ontwikkeld voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan en Elementen-Schenkel, waar huisvesting van onderwijs een onderdeel van uitmaakt. Dezelfde integrale insteek geldt ook voor de nieuwbouw- en renovatieprojecten vanuit het nieuwe IHP PO 2023-2042. In mei 2025 heeft de gemeenteraad van Nissewaard het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor een dergelijke ontwikkeling in de wijk Noord.

Armoedebeleid
Wij bieden (financiële) steun aan inwoners, met name aan hen die rondkomen van een inkomen rond het sociaal minimum. De focus ligt op het voorkomen van (verdere) schulden en het bevorderen van participatie in de samenleving . We gaan dan ook door met onze preventieaanpak van schulden, armoede, energiearmoede en kansenongelijkheid. We blijven daarbij investeren in de samenwerking hieromtrent met onze (keten)partners zoals scholen, wijkcentra en de ouderenzorg.

De verwachting is dat er in 2026 een groter beroep wordt gedaan op de schuldhulpverlening, onder andere door wijzigingen in regels . Dit houden we nauwlettend in de gaten en indien nodig passen we ons beleid hierop aan. We blijven ons richten op een groot bereik onder jongeren en volwassenen, met aandacht voor de verschillen tussen de doelgroepen. We vervolgen met het versimpelen van onze werkwijze. Zo verstrekken wij, waar mogelijk, de Individuele Inkomenstoeslag ambtshalve. Ook blijven we de gedupeerde gezinnen die in de problemen zijn gekomen door de toeslagenaffaire breed ondersteunen. Die hulp vindt plaats op allerlei gebieden denk aan zorg, gezin, werk en financiën.

Werk en inkomen
De Participatiewet is in ontwikkeling. We verwachten in 2026, en in aanloop naar 2027, meerdere wetswijzigingen die ervoor moeten zorgen dat de menselijke maat de boventoon voert. Een voorbeeld hiervan is het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Ook is de Wet van school naar duurzaam werk in aantocht en dit zal invloed hebben op de ondersteuning richting werk. Ons doel blijf echter hetzelfde, de juiste ondersteuning voor onze inwoners.

We willen dat iedereen op een gelijke manier kan meedoen. We streven dan ook naar een inclusieve arbeidsmarkt. Bestaanszekerheid is cruciaal voor het welbevinden van mensen. Wij vinden het belangrijk dat mensen door middel van duurzaam betaald werk voor hun eigen inkomen kunnen zorgen. We helpen inwoners die aan het werk willen. Zo verbinden we werkzoekenden en (lokale) ondernemers die op zoek zijn naar personeel. We werken daarin samen binnen de arbeidsmarktregio. Hiervoor stemmen we onder andere werkgeversinstrumenten, zoals jobcoaching of proefplaatsingen op elkaar af.

Niet voor iedereen is betaald werk echter (meteen) mogelijk. In die situaties zetten we middelen in om mensen naar (betaald) werk of werkperspectief te begeleiden, bijvoorbeeld door (arbeids)ontwikkeling. De gemeente neemt hiervoor onder andere deel in de Gemeenschappelijke regeling Voorne-Putten Werkt (VPW). Dit betekent dat VPW een (beschutte) werkplek kan bieden en ondersteunt bij het ontwikkelen naar passende (garantie)banen. Hiermee draagt VPW bij aan een inclusieve samenleving en het verminderen van het aantal inwoners in de bijstand.

Volksgezondheid
Het Integraal Zorgakkoord (IZA) biedt ons richtlijnen voor het beter organiseren van zorg en het stimuleren van preventieve maatregelen om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen. Hiervoor zetten wij de samenwerking voort met zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) op de thema's acute zorg, mentale gezondheid, gezond leven en ouder wordende samenleving. Wij zetten in op het landelijk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) door uitvoering te geven aan de ketenaanpakken van Kansrijke Start, Valpreventie bij ouderen en Welzijn op recept. Ook verbinden we het thema gezondheid aan andere domeinen, zoals sport, cultuur, het ruimtelijk domein en de sociale basis. Wij houden contact met het Spijkenisse Medisch Centrum om de samenwerking, mede in het kader van het IZA, sterk te houden.