Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Lasten | 0 | 0 | 0 | 9.115 | 16.716 | 24.634 | |
Baten | -230.488 | -239.382 | -245.484 | -251.365 | -252.045 | -259.262 | |
Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Totaal thema | -230.488 | -239.382 | -245.484 | -242.250 | -235.330 | -234.628 |
Financiële toelichting
De lasten voor 2026 en verder bestaan uit loon- en prijscompensatie voor de begrotingen vanaf 2026. De Algemene uitkering wordt in lopende prijzen begroot, inclusief loon- en prijscompensatie voor 2027 t/m 2029. Dit betekent dat de compensatie voor toekomstige jaren (2027 en verder) apart wordt gereserveerd tot het moment waarop deze begrotingen worden opgesteld.
De opbouw van de uitkering 2026 uit het gemeentefonds voor Nissewaard ziet er als volgt uit.
Bedragen x € 1.000 | |
|---|---|
Algemene uitkering | 205.152 |
Integratie- en Decentralisatie-uitkering (excl. Sociaal Domein) | 7.503 |
Integratie-uitkering Sociaal Domein | 26.796 |
Suppletie-uitkering | 4.413 |
Voorschot BCF | 1.620 |
Totaal | 245.484 |
De Algemene uitkering vormt veruit het grootste deel van de gemeentefondsbijdrage. Deze bedraagt in 2026 € 205,2 miljoen. Het accres is gekoppeld aan het BBP, waarmee het eerdere trap-op-trap-af systeem is vervallen. Onder de nieuwe financieringssystematiek valt het accres doorgaans lager uit. Het Rijk compenseert dit nadeel deels.
Naast de Algemene uitkering bevat het gemeentefonds verschillende Integratie-, Decentralisatie- en Suppletie-uitkeringen.
- Integratie-uitkering Sociaal Domein : € 26,8 miljoen, waarvan € 16,8 miljoen voor Beschermd Wonen en € 10,0 miljoen voor Participatie.
- Overige integratie- en decentralisatie-uitkeringen : € 7,5 miljoen.
Suppletie-uitkering: € 4,4 miljoen. Naast de integratie- en decentralisatie-uitkeringen hebben we ook te maken met een suppletie-uitkering. In de suppletie-uitkering zit het ingroeipad als gevolg van het invoeren van het nieuwe verdeelmodel verwerkt. De Suppletie-uitkering 2026 bedraagt € 4,4 miljoen. Bij de meiciriculaire 2026 wordt meer inzicht verwacht over het vervolg van deze uitkering.
In de begroting 2026 mag een structurele stelpost ter grootte van de ruimte onder het plafond BCF van het jaar 2024 worden opgenomen (€ 332 miljoen). Dit komt overeen met ongeveer 11 punten van de uitkeringsfactor. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren-)begroting. Voor Nissewaard betekent dit een structurele stelpost van ongeveer € 1,6 miljoen.
Overige ontwikkelingen
WMO
De Wet maatschappelijke ontwikkeling (Wmo) vereist samenwerking tussen Rijk en gemeenten om een balans te vinden tussen ambities, verantwoordelijkheden en middelen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe financieringsstructuur voor de Wmo, mogelijk via aparte fondsen, maar het is nog niet duidelijk wanneer deze wijziging precies ingaat. Deze aanpak moet in de toekomst zorgen voor betere beheersbaarheid van Wmo-uitgaven.
SPUK
De afgelopen jaren zijn het aantal specifieke uitkeringen en de bijbehorende uitgaven sterk gestegen, wat ongewenst is gezien de voorkeur voor onbestemde middelen aan gemeenten. Dit brengt hoge verantwoordings- en controlelasten met zich mee. Rijk, VNG en IPO streven naar beperking van specifieke uitkeringen en vermindering van verantwoordingslasten. Er wordt gewerkt aan een plan om het aantal specifieke uitkeringen te verminderen en bestaande uitkeringen te evalueren voor mogelijke opname in het gemeentefonds en provinciefonds.