Werk, inkomen, inburgering en armoedebeleid

Financiële toelichting

Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe.

• Financiële toelichtingen

Uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de Bbz 2004
In de perspectiefnota 2026 zijn de aantallen uitkeringen geactualiseerd op basis van de laatste realisatiecijfers.  Net als in de vorige begroting wordt in de begroting 2026-2029 voor de uitkeringen in het kader van de participatiewet, uitgegaan van een gelijkblijvend aantal. Het aantal IOAW-uitkeringen (Inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers) is in 2024 wederom gedaald. De daling zal zich de komende jaren waarschijnlijk gaan doorzetten. De IAOZ uitkeringen (Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen) blijven stabiel.  De BUIG-budgetten in de begroting 2026-2029 zijn gebaseerd op de volgende aantallen, waarbij de prognose van het budget per jaar gebaseerd is op het gemiddelde van de stand van 1 januari en de stand van 31 december.

Loonkostensubsidie

In de 2e tussenrapportage 2024 zijn de aantallen loonkostensubsidies geactualiseerd op basis van de realisatie en de nieuwste prognoses. De prognose voor de loonkostensubsidies bedraagt in 2025 € 2,28 miljoen en vanaf 2026 structureel € 2,68 miljoen.

Gebundelde uitkering BUIG

In dit thema wordt de gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk geraamd, voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidies. De baten in 2025 en vanaf 2026 structureel geraamd op € 39,76 miljoen. In de 2e tussenrapportage 2024 is de prognose voor het laatst bijgesteld. Eind september 2025 volgt de definitieve toekenning van het BUIG budget voor 2025 en de voorlopige toekenning van het BUIG budget voor het jaar 2026.  

BUIG saldo
Met betrekking tot BUIG zijn de volgende budgetten in de begroting geraamd

Re-integratie budget
In de perspectiefnota 2026 is vanaf 2026 structureel € 500.000 extra budget beschikbaar gesteld voor re-integratie. In 2025 heeft de gemeente Nissewaard een bedrag van € 255.000 ontvangen voor het project Jelloo jongeren. Hierbij gaat het om middelen vanuit de regio voor de uitvoering van het programma jeugdwerkloosheid, het betreft re-integratiemiddelen.

ESF-subsidie
Het ESF (Europees Sociaal Fonds) verstrekt subsidies om banen te creëren en ervoor te zorgen dat iedereen in de Europese Unie mee kan doen, ongeacht beperkingen. Het helpt mensen die het moeilijk hebben om werk te vinden en mee te draaien in de maatschappij.
De ESF middelen die in 2024 nog niet zijn besteed zijn overgeheveld naar 2025, via de reserve sociaal domein. Het gaat om een bedrag van € 687.000 wat wordt ingezet voor tijdelijke formatie om onder meer de uitstroom uit de uitkering te bevorderen en personen in de bijstand een ontwikkelstap te laten maken.Bij de jaarrekening 2025 zal opnieuw de balans worden opgemaakt hoe de ESF gelden in te zetten voor de komende jaren. Voor ESF zijn in de begroting 2026-2029 nog geen middelen geraamd.  

Bijzondere bijstand
Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Een decentralisatie-uitkering in het gemeentefonds maakt dit mogelijk. Voor Nissewaard gaat het om een incidenteel bedrag van € 83.000 in 2025. Daarnaast zijn de resterende middelen voor alleenverdienersproblematiek vanuit 2024 ad € 54.000 overgeheveld naar 2025.

Collectieve ziektekostenverzekering

In de perspectiefnota 2025 is een bezuinigingstaakstelling opgenomen voor de collectieve ziektekostenverzekering. Om kosten te besparen en de collectieve ziektekostenverzekering gerichter in te zetten zijn diverse maatregelen getroffen. Door het inzetten van deze maatregelen kan het budget vanaf 2026 worden bijgesteld naar € 520.000. Dit budget is ruim € 600.000 lager dan het budget in 2025.

Persoonlijk minimabudget
In de perspectiefnota 2025 is een bezuinigingstaakstelling opgenomen voor persoonlijk minimabudget. Om kosten te besparen zijn diverse maatregelen getroffen. Door het inzetten van deze maatregelen is het budget vanaf 2026 bijgesteld naar € 845.000. Dit budget is ruim € 200.000 lager dan het budget in 2025.

Opvang vluchtelingen Oekraïne

Voor de opvang Oekraïners zijn op dit moment drie locaties in gebruik (Bliekstaat 4, Molendijk te Zuidland en de Wieldijk te Heenvliet). De vergoeding per gerealiseerde opvangplek per dag is in 2025 bepaald op € 44 per dag. Hier moeten alle exploitatiekosten van de opvanglocaties en de personele lasten uit worden voldaan. Daarnaast ontvangt de gemeente een vergoeding voor de kosten voor het leefgeld en voor realisatie en/of aanpassing van de opvanglocaties een transitievergoeding. De vergoeding per gerealiseerde opvangplek per dag is voor 2026 nog niet duidelijk. Dat maakt ook dat een raming voor 2026 nu nog lastig is. Bij een eerstvolgende tussenrapportage zou hierover meer duidelijkheid moeten zijn en kan de begroting ingevuld kunnen worden. Dit verklaart het verschil bij zowel bij de inkomsten als de uitgaven van € 4.575.000.

GR Voorne Putten Werkt
De GR Voorne-Putten Werkt is gericht op de uitvoering van de gemeentelijke taken op het gebied van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet. De jaarlijkse bijdrage bestaat uit de Wsw-middelen uit de integratie uitkering participatiewet en een aanvullende bijdrage van de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee. De aanvullende bijdrage is afhankelijke van de kostprijs per SE (standaard-eenheid). De totale bijdrage aan de BV Voorne Putten Werkt bedraagt in 2025 € 10,1 miljoen. De kostprijs per SE is voor 2026 nog niet vastgesteld.  Nadere besluitvorming hierover volgt nog. In de begroting 2026 is vooralsnog rekening gehouden met bijdrage van€ 10,4 miljoen in 2026.
Naast de exploitatiebijdrage voor de BV Voorne Putten werkt zijn vanaf 2025 structureel middelen geraamd ad circa € 300.000 voor infrastructuur sociale werkbedrijven. Deze middelen zijn via een decentralisatie uitkering aan de gemeente Nissewaard beschikbaar gesteld.

Uitvoering Wet Inburgering
Vanwege overheveling van budget vanuit 2024 is het budget Uitvoering Wet Inburgering in 2025 incidenteel € 129.000 hoger.

Schuldhulpverlening
Het budget voor schuldhulpverlening is in 2025 incidenteel € 100.000 hoger door een maatregel van het kabinet. Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat voor Nissewaard om een bedrag ad € 100.000.

• Taakstellingen

In het thema Werk, inkomen, inburgering en armoedebeleid worden de volgende taakstellingen in de begroting 2026 gerealiseerd:

Taakstelling VPW

Bij de meicirculaire 2025 zijn structurele extra middelen beschikbaar gesteld voor uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Deze middelen zijn toegevoegd aan het budget exploitatiebijdrage VPW. Door deze extra middelen, het realiseren van diverse kleinere besparingen en door het voeren van een effectievere bedrijfsvoering als gevolg van automatisering is het de verwachting dat de begroting van VPW 2026 binnen het beschikbare budget van € 10,4 miljoen kan blijven. Tevens worden in de meicirculaire 2026 extra middelen verwacht voor de uitvoering van de WSW.

Anti-discriminatie

Deze taakstelling wordt ingevuld met een geconstateerde onderbesteding op de zogenaamde regenbooggelden.

Adviesraad SD

Het resterende deel van deze taakstelling ad € 5.000 wordt alternatief ingevuld door geconstateerde onderbesteding op het budget Begeleiding Wmo.

Subsidie minderheden

Op basis van de realisatie van vorig jaar waarin minder subsidie is verleend is het mogelijk om dit budget structureel verlagen met het bedrag van de bezuinigingstaakstelling.

In het thema Werk, inkomen, inburgering en armoedebeleid zijn alle taakstellingen gerealiseerd en zijn geen openstaande taakstellingen meer in de begroting 2026-2029 opgenomen.